سن زمین و تعیین سنهای انجام شده توسط محققین
سن زمین
زمینشناسان امروزه بر اساس شواهد و اطلاعات گسترده و دقیق سن زمین را حدود ٤/٥٦٧ میلیارد سال در نظر میگیرند این سن توافقی بین قدیمیترین کانیهای شناخته شده (کانیهای زیرکن از تپههای جک در استرالیای غربی)، و تعیین سن منظومه شمسی توسط منجمین و سیارهشناسان به واسطه سن مطلق شهاب سنگها است. شواهد تعیین سن مطلق انواعی از کانیها مثل (زیرکنها) پیشنهاد مینماید که زمین حداقل ٤/٤٠٤ میلیارد سال سن دارد مقایسه جرم و روشنایی خورشید با تعداد زیادی از دیگر ستارگان نشان میدهد که منظومه شمسی نمیتواند خیلی قدیمیتر از سنگهای استرالیای غربی باشد.
انکلوزیون یا ادخالهای غنی از آلومینیم و کلسیم قدیمیترین شهابسنگهایی که در داخل منظومهشمسی یافت شده، سن این منظومه را ٤/٥٦٧ میلیارد سال نشان میدهند که این حد بالای سن زمین را نیز نشان میدهد. فرض بر این است که رشد زمین بلافاصله بعد از تشکیل شهاب سنگها (متئوریتها) آغاز گشت.
اما زمان آن دقیقاً مشخص نیست و محاسبات مدلهای رشدی مختلف زمین، بین چندین تا ۱۰۰ میلیون سال تغییر میکند. لذا سن زمین میتواند اندکی پس از تشکیل منظومهشمسی باشد. در قرون پیش از انقلاب علمی، سن زمین توسط منابع مذهبی تعیین شده بود. امروزه نیز برخی از گروههای مذهبی تنها جنبههای الهی سن زمین را قبول دارند و شواهد علمی را که با باورهایشان در تضاد است رد مینمایند.
نخستین روشهای علمی
هر چند تا قبل از طرح اولین روشهای علمی درباره تعیین سن زمین نظریههای مردودی از جمله نظریههای مذهبی که جنبه خرافی داشتهاند مطرح بوده است لیکن تا قرن هیجدهم چندین طبیعیدان سعی بر تعیین سن زمین بر اساس اصول علمی نمودند.
یکی از این طبیعيدانها ميخائيل لومونوسف بود که این عمل را انجام داد. وی پیشنهاد نمود که زمین جدای از بقیه جهان در چند صد هزار سال قبل خلق شده است. با این حال نظرات وی اغلب تئوری بود تا بر پایه آزمایشات.
در سال ۱۷۹۹ یک طبیعیدان فرانسوی به نام جورج بوفون (George Buffon) سعی کرد که با آزمایشهای متعدد یک معیاری برای تعیین سن زمین بدست آورد. او یک توپ کوچک مشابه با ترکیب زمین ساخت و سپس نسبت سرد شدن آن را اندازهگیری نمود. در سال ۱۸۳۰ یک زمینشناس به نام چارلز لایل (Charles Lyell) مقدار تکامل نشان داده شده توسط بیمهرگان نرمتن دریایی در طی دوره ترشیری (٦٥ میلیون سال قبل) را با مقدار تکامل آنها که از آغاز دور پلئیستوسن تا حال حاضر (۱۰۰۰۰ سال پیش) رخ داده مقایسه کرد و به تنهایی سن دوران سنوزوئیک را ۸۰ میلیون سال تخمین زد.
در سال ۱۸۹۷، لرد کلوین (Lord Kelvin) فرض نمود که زمین در ابتدا مایع بوده است. وی سن زمین را بر اساس مدت زمان سرد شدن و به وضعیت فعلی رسیدن آن ٤٠ – ۲٤ میلیون سال محاسبه نمود. بود،
در سال ۱۸۹۹ جان جولی (John Joly) ایرلندی نسبت حمل نمک به دریاها را محاسبه نمود. وی با توجه به این که رودخانهها دارای مقدار کمی نمک هستند که به دریا میریزند و هر سال بر مقدار نمک دریاها افزوده میشود سعی در تعیین سن زمین کرد. جولی سن دریاها را بر اساس مقدار کل نمک (به گرم) تقسیم بر نمکی که هر سال به آن اضافه میشود محاسبه نمود. وی بر این اساس سن زمین را ۱۰۰-۹۰ میلیون سال محاسبه کرد.
محاسبه كل ضخامت رسوبات ثبت شده تقسیم بر میانگین رسوبگذاری در هر سال روش دیگر تعیین سن زمین بود. بر طبق این روش در سال ١٨٦٠ سن زمین 3 میلیون سال و در سال ۱۹۱۰، ۱/۶ میلیارد سال محاسبه گردید.
خاصیت رادیواکتیو در سال ١٨٩٦ توسط هنری بکرل (Henri Becquerel) کشف شد. بسیاری از عناصر رادیواکتیو میتوانند به عنوان ساعت زمینشناسی استفاده شوند. امروزه با تکیه بر تکنیکهای مدرن تعیین سن راديواكتيو مشخص نمودهاند که قدیمیترین سنگهای زمین بیش از ٤ میلیارد سال قدمت دارند امروزه میتوان قدیمیترین سنگهای روی زمین را در مناطقی همانند غرب استرالیا (کانیهای زیرکنی با ٤/٤ میلیارد سال) سپر کانادا (سنگهای دگرگونی با ٣/٩٦ میلیارد سال) و گرینلند (سنگهایی با ۳/۸ میلیارد سال) یافت.